namo kisan महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी नमो शेतकरी योजना ही एक महत्त्वपूर्ण आर्थिक मदत योजना आहे. गेल्या काही दिवसांपासून राज्यातील शेतकरी या योजनेच्या सहाव्या हप्त्याची प्रतीक्षा करत आहेत. २८ मार्च रोजी राज्य सरकारने या हप्त्यासाठी शासन निर्णय जारी केला होता, परंतु अनेक शेतकऱ्यांच्या खात्यात अद्याप रक्कम जमा झालेली नाही. यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये संभ्रम आणि चिंता निर्माण झाली आहे. या लेखात आपण या समस्येचे मूळ कारण, DBFL म्हणजे काय, आणि पुढील मार्ग यावर प्रकाश टाकणार आहोत.
नमो शेतकरी योजनेचा सहावा हप्ता: निधी आणि अंमलबजावणी
महाराष्ट्र सरकारने २८ मार्च रोजी शासन निर्णय प्रसिद्ध करून नमो शेतकरी योजनेच्या सहाव्या हप्त्यासाठी २३५० कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला. या निधीचा लाभ राज्यातील सुमारे ९२ लाख ३० हजार शेतकऱ्यांना मिळणार आहे. प्रत्येक पात्र शेतकऱ्याला या हप्त्यांतर्गत २००० रुपये मिळणार आहेत.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी त्यांच्या अधिकृत फेसबुक पेजवरून याबाबत माहिती दिली होती आणि २९ मार्चपासून शेतकऱ्यांच्या खात्यावर पैसे जमा होतील असे सांगितले होते. त्यानंतर अशी माहितीही देण्यात आली होती की, नागपूरमध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या उपस्थितीत ३० मार्च रोजी होणाऱ्या कार्यक्रमात हे पैसे शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा केले जातील.
परंतु, आज (एप्रिल २०२५ पर्यंत) अनेक शेतकऱ्यांच्या खात्यात हे पैसे जमा झालेले नाहीत. यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये संभ्रम निर्माण झाला आहे की या निधीचे नेमके काय झाले? सरकारने वितरित केलेले पैसे कुठे गेले?
DBFL: काय आहे ही समस्या?
अनेक शेतकऱ्यांनी नमो शेतकरी योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन त्यांच्या अनुदानाची स्थिती तपासली असता त्यांना ‘DBFL Failure’ असा संदेश दिसत आहे. हे पाहून शेतकऱ्यांमध्ये आणखी चिंता वाढली आहे. अनेकांना याचा अर्थ समजत नाही आणि त्यांना वाटते की त्यांना आता पैसे मिळणार नाहीत.
DBFL म्हणजे ‘Deposit Bank Failure Limit’. यादरम्यान हप्त्यांचे वाटप मार्च महिन्याच्या शेवटी होणार होते. राज्य सरकारने DBT (Direct Benefit Transfer) पद्धतीने शेतकऱ्यांच्या खात्यात पैसे पाठवण्याची प्रक्रिया सुरू केली होती. त्यासाठी FTO (Fund Transfer Order) देखील जारी केला गेला होता.
परंतु, मार्च महिन्याच्या शेवटी बँकांना त्यांचे मार्च एंड फायनान्शिअल टारगेट पूर्ण करावे लागते. यामुळे बँकांकडे अतिरिक्त कामाचा ताण असतो. याशिवाय, सर्व्हर डाऊन, मेंटेनन्स आणि इतर तांत्रिक अडचणींमुळे बँकांना FTO प्रमाणे शेतकऱ्यांच्या खात्यात पैसे जमा करण्यात अडचणी आल्या.
म्हणजेच, सरकारने पैसे वितरित केले असूनही बँकांच्या तांत्रिक समस्यांमुळे ते शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा होऊ शकले नाहीत. हीच DBFL समस्या आहे.
शेतकऱ्यांनी काय करावे? DBFL समस्येचे निराकरण
चिंता करण्याची कोणतीही आवश्यकता नाही. DBFL समस्या ही केवळ तांत्रिक अडचण आहे आणि लवकरच दूर केली जाईल. शेतकऱ्यांनी या संदर्भात खालील बाबी लक्षात ठेवाव्यात:
- पैसे सुरक्षित आहेत: सरकारने मंजूर केलेला निधी कुठेही गेलेला नाही. तो वितरणासाठी तयार आहे आणि लवकरच शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा केला जाईल.
- काही शेतकऱ्यांना पैसे मिळाले आहेत: काही शेतकऱ्यांच्या खात्यात आधीच पैसे जमा झाले आहेत. उर्वरित शेतकऱ्यांना देखील लवकरच पैसे मिळतील.
- नवीन FTO तयार केला जाईल: आता बँकांकडून पुन्हा नवीन FTO (Fund Transfer Order) तयार केला जाईल आणि त्यानुसार पैसे शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा केले जातील.
- स्वतः काही करण्याची गरज नाही: शेतकऱ्यांनी स्वतः काहीही करण्याची आवश्यकता नाही. DBFL समस्या आपोआप दूर होईल आणि पैसे त्यांच्या खात्यात जमा होतील.
- चौकशीची गरज नाही: कुठेही जाऊन चौकशी करण्याची गरज नाही. मागील हप्त्यांचे पैसे ज्यांना मिळाले आहेत, त्यांना हा हप्ता देखील निश्चित मिळेल.
अपेक्षित वेळापत्रक
बँकांना गुढीपाडवा आणि इतर सुट्ट्यांमुळे काही दिवस बंद होत्या. आता बँका पुन्हा सुरू झाल्या आहेत, त्यामुळे पुढील २-३ दिवसांत शेतकऱ्यांच्या खात्यात पैसे जमा होण्यास सुरुवात होईल. शेतकऱ्यांनी धीर धरावा आणि काळजी करू नये.
नमो शेतकरी योजनेचा सहावा हप्ता शेतकऱ्यांना लवकरच मिळेल. DBFL म्हणजे Deposit Bank Failure Limit ही केवळ तांत्रिक अडचण आहे, ती शेतकऱ्यांच्या पात्रतेशी संबंधित नाही. सरकारने निधी मंजूर केला आहे आणि तो शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचेलच. केवळ बँकिंग व्यवस्थेतील तांत्रिक अडचणींमुळे विलंब झाला आहे.
शेतकऱ्यांनी कोणत्याही अफवांवर विश्वास ठेवू नये आणि अधिकृत माहितीवरच विश्वास ठेवावा. सरकारचे प्रयत्न आहेत की शेतकऱ्यांना लवकरात लवकर त्यांचे पैसे मिळावेत. लवकरच सर्व पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात नमो शेतकरी योजनेचा सहावा हप्ता जमा केला जाईल.
हा लेख शेतकऱ्यांना माहिती देण्यासाठी लिहिला गेला आहे. अधिक माहितीसाठी नमो शेतकरी योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या किंवा आपल्या जिल्ह्यातील कृषी कार्यालयाशी संपर्क साधा. सर्व शेतकऱ्यांना त्यांचे हक्काचे पैसे मिळावेत, हीच आमची इच्छा आहे.